REMBRANDT. (KALENDER 2001)

Tweehonderd jaar terug in het verleden. Het lijkt lang, maar slechts drie grootmoeders overbruggen die tijd. Of grootvaders, zo je wilt. Hoe zag het leven er uit, twee eeuwen geleden? Wat veranderde er in de loop der tijd? Geen makkelijk te beantwoorden vragen, want in tweehonderd jaar zitten veel feiten en beelden.

In dit boek gaat het om die beelden. Want beelden geven de drie grootmoeders een gezicht. We gaan ze herkennen als het type van de dienstmeid of de boerin, of van de welgestelde burgervrouw. Ze brengen de verhalen van onze eigen (voor-)ouders tot leven. En natuurlijk zijn er de mannen - die hun vaders zijn, hun echtgenoten en hun zoons. Zij kunnen door het leven gaan als arbeider, als boer of als zakenman. Alles wat je in dit boek ziet, stamt uit de Atlas van Stolk. Deze collectie gaat over de Nederlandse geschiedenis en bevat een kwart miljoen afbeeldingen. Deze laten zien hoe we wortelen in onze omgeving. En hoe we leven met de mensen om ons heen.

De keuze van de beelden in dit boek is mede ingegeven door de schrijver Rudy Kousbroek (1929-2010). Kousbroek stelt dat de Nederlandse samenleving er duizenden jaren vrijwel hetzelfde uitziet, maar dat onze manier van leven na 1950 wezenlijk verandert. Hij brengt dit in verband met armoede, godsdienst, standsverschillen en verschillen tussen man en vrouw. Kort samengevat zegt Kousbroek dat door de toegenomen welvaart vrijwel niemand meer armoede kent. Dat wij niet langer de pastoor of de dominee vrezen. Net zo min als oom agent. En de positie van de vrouw is zelfstandiger dan ooit.

Rudy Kousbroek reikt hiermee een interessant handvat aan om de beelden in een verband te plaatsen. Het is aan de lezer en de kijker of dit een zinvolle ordening is. Dit boek wil in ieder geval aanmoedigen om met de beelden aan de slag te gaan.