Om maar eens een cliché te gebruiken

Zinswendingen en uitdrukkingen die ooit geestrijk en origineel waren ('Hè, daar had ik echt trek in') veranderen door liet gebruik langzaam aan tot uitgesleten clichés. Diezelfde clichés winnen daarbij echter aan nut, omdat ze de gebruiker een waardevol handvat bieden op het glibberige pad van liet sociale leven. Ze functioneren als rituelen, als zinvolle omwegen die de eigen onzekerheid kunnen camoufleren en heftige aandoeningen kunnen maskeren. In het taal gebruik van politici, voetbaltrainers en zichzelf als 'ondergetekende' benoemende clubbestuuders blijkt zelfs dat clichés een ondoordringbaar pantser kunnen vormen, waarachter de persoon in kwestie nauwelijks meer vandaan komt. Want clichés vormen een omgangscode, een formele dans rond de hete brij van de daadwerkelijke communicatie. Op zoek naar clichés blijkt dat ze elkaar oproepen en versterken, en dat ze de neiging hebben om samen te klonteren rond bepaalde gebeurtenissen of situaties, zoals een trouwerij, begrafenis, verkoop-gesprek, vergadering en dergelijke. Mensen schuwen clichés niet, ze gebruiken ze en vragen zich niet af waarom. Ed van Eeden doet dat voor Om maar eens een cliché te gebruiken wel. Hij heeft een grote verzameling voorbeelden, die hij in hun context ten tonele voert en die hij afwisselt met bespiegelingen en alternatieven.