Trijntje Cornelis / Klassieken van de Nederlandse Letterkunde / X

Trijntje Cornelis, een Zaanse schippersvrouw, is met haar man naar Antwerpen meegevaren. Terwijl haar echtgenoot het schip lost, gaat Trijn deze fameuze stad eens goed bekijken. Zonder het te beseffen belandt ze in de rosse buurt en valt daar in handen van lieden van laag allooi. Die weten haar handig om de tuin te leiden, voeren haar dronken, en maken grof misbruik van haar goede vertrouwen. Dit avontuur van Trijn eindigt op de mestvaalt; ze is dan niet alleen beroofd van al haar kostbaarheden, maar ook bruut verkracht. Een nachtwaker brengt haar terug naar het schip, en dan is het tijd voor een genadeloze wraakactie. In Trijntje Cornelis laat Huygens zich van zijn meest frivole en volkse kant ziel-l. Het stuk is geschreven in levensechte dialecten, het Antwerps en het Hollands. We ontmoeten personages van zeer verschillend slag: de gewiekste maar trouwe schippersknecht Kees, de goeiige schipper Claes Gertze, de oude, ietwat filosofisch gestemde nachtwaker Hanneken-Uyt, en berooide maar zeer doortrapte types als Marie en Francisco. De bizarre verwikkelingen en de scabreuze humor van Trijntje Cornelis kwamen Huygens op scherpe veroordelingen van tijdgenoten te staan. Inmiddels wordt deze komedie gezien als een van de hoogtepunten van het Nederlandse zeventiende-eeuwse toneel.