Parelduiker 2016/1

Een literaire Rijnreis
Zet 70 schrijvers op een boot en laat ze 5 dagen lang een tocht van Bazel naar Rotterdam over de Rijn maken, dan zal de literatuur vanzelf gaan stromen. Dat dachten de organisatoren van het 'internationaal literair experiment' Das Narrenschiff in juni 1984 schrijvers. Een van de Nederlandse auteurs, Bob den Uyl, vond de gedachte 'onzin'. Maar hij ging wel, net als Harry Mulisch, Remco Campert, Gerrit Kouwenaar, J. Bernlef, C. Buddingh', Louis Ferron en Jan Eijkelboom. Buddingh'-biograaf Wim Huijser beschrijft de tocht van dit Narrenschip en z'n steeds ongemakkelijker wordende opvarenden.
Nederlandse en Vlaamse schrijvers in Duitsland, 1940-1942
Na de machtsovername door Hitler in 1933 bleven Nederlandse en Vlaamse schrijvers Duitsland bezoeken. In Weimar werden onder auspiciën van de nazi's jaarlijks literaire bijeenkomsten gehouden voor schrijvers, boekhandelaren en uitgevers. Rintsje Sybesma, Henri Bruning, Jan H. Eekhout en dr. Jan de Vries kwamen op uitnodiging en voor Vlaanderen kwamen Felix Timmermans, Ernest Claes, Filip de Pillecyn, Wies Moens en Ferdinand Vercnocke.
Tussen goed en kwaad
Stijn Streuvels werd tijdens en na de Tweede Wereldoorlog enige Duitsgezindheid verweten. Goede vriend Antoon Coolen vroeg Streuvels daar na de bevrijding in een merkwaardig-harde brief opheldering over. Zelf was Coolen tijdens de bezetting heel duidelijk anti-Duits geweest en had hij acties ondernomen die hem en zijn familie in gevaar hadden gebracht. Streuvels gaf een klaar antwoord op dit requisitoir van Coolen.