Over de schreef

De levenswandel en de sociale positie van de Vlaamse parochiepriester doorgelicht

Voor het eerst unieke kijk op priesterlijk falen

Jan du Bousquet, een middeleeuwse pastoor, kaartte en dobbelde regelmatig met zijn lekenvrienden. Hij was bovendien een 'geweldige' grapjas: eens sloot hij de kerkbewaarder zomaar op in de parochiekerk. En dan het orgelpunt van Jans proces: bij de biecht had hij geprobeerd Maria, een parochiaan, te omhelzen en te verleiden. Voor deze misdaden werd de priester op 13 april 1443 door de kerkelijke rechtbank van Kamerijk veroordeeld.

Wie zijn de mannen die zich bij de bisschop aanboden om God en zijn Kerk te dienen? Waaraan moesten zij zich houden? Wat als zij over de schreef gingen?

Vloeken, vechten, de kroeg bezoeken, sacrale plichten verwaarlozen, kerkgoederen helen en vooral 'verdacht samenzijn met vrouwen'... Over de schreef volgt de 'kwalijke' levenswandel van een duizendtal Vlaamse parochiepriesters uit de Middeleeuwen. De unieke studie geeft voor het eerst een heldere inkijk in hun ambigue sociale positie, tussen Kerk en gemeenschap.

Ongemeen rijk is het 'repressieve' bronnenmateriaal waarop historicus DAVID VERGAUWEN steunt. Uit concilieteksten, statuten, vonnissen en rekeningen leidt hij af hoe de Kerk omging met priesterlijk falen. Wat niet ruchtbaar is, is te verteren: hoogst interessant om te ontdekken welk gedrag aanvaardbaar was, en welk niet!