Ik, Ophelia

Ik, Ophelia
Katja Rodenburg


Topfotografen als Inez van Lamsweerde, Rineke Dijkstra en Hellen van Meene laten zich inspireren door Ophelia, de tragische heldin uit Shakespeare's Hamlet. In 1851 schept de prerafaëlitische schilder John Everett Millais zijn Ophelia, de afbeelding die het meest blijft fascineren. Hoe komt het dat dit vrouwenbeeld uit een vervlogen tijd ook vandaag nog volop weet te inspireren? Dat is de vraag die centraal staat in Ik, Ophelia.

Ophelia verkiest de dood boven een leven zonder haar geliefde Hamlet. Het is een offer dat past bij het 19de-eeuwse ideaalbeeld van de vrouw, dat in de huidige tijd nauwelijks tot de verbeelding zal spreken. En toch blijft Ophelia fotografen van nu intrigeren. Waarom? Katja Rodenburg onderzoekt de verschillende antwoorden, die door de oorspronkelijke Ophelia al worden opgeroepen. Misschien zijn we gefascineerd door het ongelukkige meisje dat zich niet kan uiten en geen uitweg meer ziet. Of zien we Ophelia juist als een sterke vrouw, die hoe dan ook het lot in eigen hand neemt. We volgen haar zoektocht naar een eigen identiteit in de kunst.

Ik, Ophelia nodigt uit om de vrouwen in het werk van Inez van Lamsweerde, Rineke Dijkstra, Hellen van Meene en anderen eens goed te bekijken. Wat zeggen de foto's over zowel de vrouw op het beeld als de vrouw als kunstenaar? Zo ontdekken we de verrassende betekenis die de 19de-eeuwse kunst heeft voor de hedendaagse kunst en fotografie. In het licht van Ophelia tonen deze foto's zich opnieuw aan ons en krijgen zo een diepere dimensie. Wie het boek gelezen heeft, zal ze voor altijd met andere ogen bekijken.


Ik, Ophelia verschijnt ter gelegenheid van de gelijknamige tentoonstelling in het Van Gogh Museum van 15 februari tot 18 mei.