Herinneringen aan Congo

'Herinneringen aan Congo zijn uittreksels uit mijn dagboek dat ik, van ambtswege, verplicht was bij te houden. Alles wat ik erin beschreven heb, stemt met de waarheid overeen en heeft werkelijk plaatsgehad. Daar ik echter ook aan het beroepsgeheim gebonden ben, komt het voor dat ik hier en daar de namen van personen, stammen en plaatsen veranderd heb. Deze uittreksels waren oorspronkelijk niet bestemd voor het grote publiek doch ik ben van gedachte veranderd. Het geeft de lezer een vaag idee van hoe het ginder gesteld was tijdens mijn verblijf, Toen heette dit land nog "Onafhankelijke Congostaat" met koning Leopold II als soeverein.'
D r ossaerts (Pulle, 1879) vertrok in 1904 als staatsambtenaar naar Congo voor een termijn van drie jaar. Terug in Belgi et hij meer dan tien jaar later zijn 'Herinneringen aan Congo' op papier. Hoewel voorgesteld als een waargebeurd verhaal, wordt deze tekst in wezen een mengeling van feiten en fictie. Een flink deel van zijn avonturen is gebaseerd op verhalen van anderen, die hij hoorde in Boma, en die hij aanvulde met zijn eigen verbeelding. Dit maakt het verhaal van D r ossaerts echter niet minder authentiek. Zijn 'herinneringen' tonen ons hoe hij in 1920 het 'Congo van Leopold II' aan zijn kinderen en kleinkinderen wilde voorstellen. Hij is zich bewust van de controversen van de onmenselijke rubberexploitatie, en hij veroordeelt het willekeurige geweld van sommige blanken. Tegelijk lijkt hij om begrip te vragen voor de barre leefomstandigheden die ook hemzelf te beurt vielen. Over het 'onbeschaafde' karakter van de inheemse bevolking is hij bijzonder scherp. De herinneringen van D r ossaerts zijn echter meervoudig. In een romantisch liefdesverhaal - het tweede deel van dit boek - worden alle misprijzende opmerkingen over de inheemse bevolking achterwege gelaten. Hier zien we plots een andere D r ossaerts, die met bewondering en vertedering schrijft over het een-voudige dorpsleven in Congo.
'Een aangrijpend verslag van een Vlaamse gewestbeheerder uit de tijd toen Leopold ll zijn schrikbewind voerde.'- Jef Geeraerts
Hein Vanhee is als antropoloog en historicus verbonden met het Koninklijk Museum voor Midden- Afrika in Tervuren, waar hij aan het hoofd staat van de afdeling Collectiebeheer. Zijn onderzoek spitst zich vooral toe op de geschiedenis van de organisatie van het inheems bestuur (politique indig ) in het vroegkoloniale Congo en op de impact hiervan op de lokale politieke en culturele tradities.