Handleiding Psychosociale Screening voor leerlingen - basisonderwijs

Meet: psychosociaal functioneren
Leeftijdsbereik: 4 t/m 13 jaar
Afnameduur: 3 tot 5 minuten per leerling
Toepasbaar in: (primair) onderwijs
Kwalificatieniveau: 1 (geen psychodiagnostische scholing vereist)

Doel van de test
De PSL-b is een screeningsinstrument waarmee binnen schoolsettings op eenvoudige wijze een duidelijk beeld verkregen kan worden van de psychosociale toestand van de leerlingen. Meer specifiek geeft de PSL-b daarbij informatie over de psychologische, sociaal- emotionele, gedragsmatige, taak- werkhoudingsgerichte en persoonlijkheidskenmerken van de kinderen. Met de PSL-b kunnen alle kinderen in een klas snel en gestructureerd gescreend worden op genoemde vlakken. Afname van de PSL-b maakt het mogelijk om op tijd zorgleerlingen en kinderen met psychosociale problemen op te sporen en hen, indien nodig, door te verwijzen. De schalen en items van de PSL-b zijn gekoppeld aan de verschillende groepen psychologische en psychiatrische stoornissen, zoals geconceptualiseerd in de DSM- IV.

Toepassingsmogelijkheden
Screening: de PSL-b is bedoeld als aanvulling op leerlingvolgsystemen. Het op deze wijze (periodiek) afnemen van de PSL-b maakt het mogelijk zowel de cognitieve als psychosociale ontwikkeling van individuele leerlingen te volgen.
Diagnostiek: voor het opsporen en doorverwijzen van zorgleerlingen en leerlingen met een psychosociale problematiek.
Monitoring: van mogelijke psychosociale problematiek op klas- en schoolniveau.
Wat meet de PSL-b?
De PSL-b geeft een indicatie van de psychosociale toestand van kinderen door gegevens te verzamelen met betrekking tot de volgende gedragsdimensies:

zelfregulerend gedrag: (inlevingsvermogen, aanpassingsvermogen, gehoorzaamheid, conflictoplossing)
taak-werkhouding: (werktempo, zelfstandigheid, vragen om hulp, structuur- aanbrenging, meervoudige taakuitvoering, abstract denkniveau, gedragsregulatie, werkgerichtheid)
extraversie: (extraversie, uiting van emoties, initiatiefneming, zelfbescherming)
participatie: (welzijn, contactlegging, vriendschappen, betrokkenheid bij activiteiten)
emotionele stabiliteit: (frustratietollerantie, gelijkmatigheid, (ont)spanningsniveau)
Voor wie?
De PSL-b kan worden afgenomen door ouders, leerkrachten, intern begeleiders, remedial teachers, psychologen, orthopedagogen en andere professionele hulpverleners. Interpretatie van de resultaten op diagnostisch niveau is echter voorbehouden aan psychdiagnostisch bevoegde professionals.

Afname en scoring
De PSL-b bestaat uit 16 items. Het invullen duurt 3 à 5 minuten per leerling. De PSL-b kan online worden afgenomen via Testweb. Het is ook mogelijk de vragenlijsten eerst te printen en op papier in te vullen en vervolgens de antwoorden digitaal over te nemen. Scoring, interpretatie en rapportage gebeurt automatisch in Testweb. De resultaten zijn direct beschikbaar. Voor iedere leerling kan een uitgebreid rapport worden geprint. Daarin wordt een helder en overzichtelijk beeld gegeven van de resultaten