Mathieu Smedts

Mathieu Smedts werd in 1913 geboren in de Limburgse Peel als zoon van arme boeren. Voor het werken op de boerderij was hij totaal ongeschikt. De voren die hij trok, leken van een dronkeman. Op het seminarie zou hij opgeleid worden tot priester, maar daarvoor bleek hij te kritisch. Voor de oorlog volgde Smedts in Londen colleges in de journalistiek, samen met zijn latere vriend-vijand Joop Lücker. Baantjes als freelancer leverden weinig op. Smedts ging in 1940 direct in het verzet. Hij smokkelde tientallen joden naar Zwitserland. In november 1942 werd hij door verraad gearresteerd. Een jaar later veroordeelde een Duitse rechtbank hem wegens spionage ter dood. Dat vonnis werd evenwel niet uitgevoerd. Een gruwelijke tijd in tuchthuizen volgde. Na de bevrijding bood Lücker hem het correspondentschap van de Volkskrant in Londen aan. Hij bleef correspondent tot april 1955, toen hij in gewetensnood kwam door het Mandement van de Nederlandse bisschoppen. Smedts had vaker aanvaringen met de katholieke kerk, maar bleef diep gelovig. In 1955 werd hij gevraagd hoofdredacteur te worden van het noodlijdende, socialistische Vrij Nederland. Toen hij, na een dramatisch conflict met zijn redactie, in 1969 aftrad, had hij van VN een spraakmakend, groeiend en financieel gezond blad gemaakt met een redactie vol bekende namen: Rinus Ferdinandusse, Martin van Amerongen, Joop van Tijn en Jan Rogier. Gestimuleerd door Smedts kregen medewerkers als Bibeb en Renate Rubinstein (Tamar) de kans om zich te ontplooien.