Kunst zonder kerk

De twintigste eeuw wordt gekenmerkt door ontkerkelijking en secularisatie, maar moderne westerse schilders en beeldhouwers altijd gefascineerd gebleven door het christendom en andere religies. 'Kunst zonder kerk' geeft voor het eerst een beeld van de rijkdom en pluriformiteit van de moderne religieuze kunst in Nederland. Tal van vooraanstaande naoorlogse kunstenaars hebben zich aan religieze, vaak christelijke, thema's gewijd. Aanvankelijk, tijdens de wederopbouw, ging dat gepaard met kerkelijke opdrachten, maar al gauw kozen kunstenaars vooral uit eigen beweging voor christelijke onderwerpen. Hun onafhankelijkheid en eigenzinnigheid resulteerden in grensverleggende kunstwerken en zorgden voor de nodige wrijving met de kerk. Deze nieuwe religieuze kunst was indertijd op vele tentoostellingen te zien, maar verdween daarna vaak in de anonimiteit of in particuliere en openbare verzamelingen. Tegen de achtergrond van de veranderingen en de moderne theologie, de nieuwe christelijke kunst uit Frankrijk en de groeiende belangstelling voor andere religies, worden in 'Kunst zonder kerk' voorbeelden uit vrijwel alle naoorlogse stromingen geanalyseerd en afgebeeld. Bijzondere aandacht gaat uit naar de kunst uit de jaren '80. Op basis van de verzameling van de Nederlandse staat wordt aangetoond dat het christelijk erfgoed in de spraakmakende kunst van bijvoorbeeld Anton Heyboer, Jaques Frenken en Marlene Dumas nog altijd een prominente plaats inneemt.