Instandhouding

Wat zou het Victor de Stuers, want hij is het die in zijn veel geciteerde 'Holland op zijn smalst' uit 1873 op deze manier van leer trekt tegen de erosie van ons erfgoed, vreugde hebben gedaan een jaarboek als dit onder ogen te krijgen en te kunnen constateren dat het tij flink gekeerd is. Dat mag natuurlijk ook wel, we zijn bijna in de na-volgende eeuw beland sinds hij zijn tirade hield. Het fysieke behoud van ons culturele erfgoed is inmiddels door kennis van zaken, door formele bescherming, en door verschillende mogelijkheden van financiële ondersteuning bij restauratie en onderhoud tamelijk goed verzekerd. Maar er blijft plaats voor zorg, want het met de subsidiekraan open de tijd door helpen van monumenten en historische ensembles en structuren, is in sommige gevallen toch een te passief middel om die instandhouding succesvol en vooral vanzelfsprekend te laten zijn en blijven. Vanzelfsprekend is hier misschien wel een sleutelwoord: behoud van cultuurwaarden zoals vertegenwoordigd door het gebouwde erfgoed is pas echt veilig gesteld wanneer daarvoor brede maatschappelijke erkenning bestaat. Nu hebben de monumenten in ons land het stuk voor stuk niet zo moeilijk met die erkenning; bijna iedereen is wel enthousiast te krijgen voor het behoud van een monumentaal woonhuis, een molen, een kasteel of buitenplaats. Lastiger is het om dat enthousiasme er in te houden wanneer het om objecten gaat waarbij het monumentenbelang in conflict lijkt of is met andere, vaak economische belangen.