Die Zauberflote

Die zauberflote, de laatste opera van Mozart vanaf de première in 1791 tot nu toe de gemoederen sterk bezig houden. De muziek uit die opera heeft van meet af aan tienduizenden weten te ontroeren. Over het verhaal dat in de opera wordt verteld (het libretto) bleef men echter fundamenteel verdeeld. Velen vroegen zich af of het verhaal zelf wel enige serieuze strekking had. Van de Berk heeft in deze studie een opmerkelijke bijdrage geleverd aan de ontsluiering van het verhaal. Hij neemt de lezer mee in een wereld van geheime genootschappen, inwijdingsrituelen en mystieke personages, en toont aan dat in het libretto het grote werk (magnum opus) van alchemisten wordt uitgebeeld. De alchemisten wilden water en vuur verbinden tot een heilig huwelijk tegenstellingen verenigen, zowel op materieel als o spiritueel vlak. Volgens Van den Berk beelden de personages in deze opera de verschillende stoffen en hun transformatie uit. Vanuit de duisternis van de Koningin van de nacht wordt een inwijding opgevoerd die na vele rituele beproevingen uiteindelijk voltrokken wordt in de zonnetempel van Sarastro. De alchemie deed zich als mystieke stroming op het einde van de achttiende eeuw nog sterk gelden in de geheime genootschappen van Wenen. Voor de vrijmetselaar Mozart en zijn logebroeders betrof het hier een spiritualiteit waarin de duistere en lichtende krachten in een mens een conjunctie dienden aan te gaan. In deze volledig herziene derde druk is naast verschillende verbeteringen en aanvullingen een register van begrippen opgenomen, hetgeen de bruikbaarheid van het boek alleen maar zal vergroten. Dr. M.F.M. van den Berk is als universitair docent verbonden aan de Katholieke Theologische Universiteit te Utrecht. In zijn vakgebied houdt hij zich bezig niet mystagogie', .actuele stromingen en theologie' en 'religie en kunst hij studeerde in Rome, Lyon en Nijmegen en heeft reeds verschillende publicaties op zijn naam staan.