De kunst van het vragen stellen

We leven in een wereld die antwoorden belangrijker vindt dan vragen. We zitten liever niet met vragen, want we willen niet twijfelend en wankelmoedig overkomen. We willen antwoorden, want die verschaffen ons zekerheid, ook al is het vaak schijnzekerheid. Antwoorden zetten een punt, sluiten processen af, beëindigen acties en zetten de zaak stil. Vragen, daarentegen, richten de aandacht, mobiliseren energie, zetten aan tot actie en brengen de zaak in beweging. Om processen van zelfsturing te bevorderen is de kunst van het vragen stellen wel de belangrijkste vaardigheid voor een coach. Meestal stellen de medewerkers de vragen en geven de managers de antwoorden. Bij coaching zijn die rollen echter omgedraaid. Het is niet zozeer de coach die daarbij aan het werk is als wel de gecoachte. De coach stelt de vragen en weet vervolgens zijn mond te houden en zijn eigen oplossingsenthousiasme te temperen. Vragen hebben diverse voordelen ten opzichte van instructie:

• Ze richten de aandacht en zetten de medewerkers zelf aan het denken.
• Je krijgt als coach inzicht in de mate waarin de medewerker alle aspecten van een vraagstuk overziet.
• Je krijgt een beter inzicht in hetgeen de medewerker gaat doen.

Hopelijk helpt dit boek je om de kunst van het vragen stellen onder de knie te krijgen. Daarbij zij aangetekend dat je het niet alleen uit een boekje leert. Veel trainen, is het parool. Willem Verhoeven (1947) was een van de eerste auteurs wereldwijd met een boek over coaching als managementstijl ('De manager als coach’, 1993). Nadien heeft hij over coaching en zelfsturing een oeuvre geproduceerd van meer dan twintig boeken, waarvan ‘De kunst van het vragen stellen’ een bestseller is.