De gek van de tsaar

De Gek van de Tsaar - JAAN KROSS ESTLAND AAN HET BEGIN van de negentiende eeuw: de edelman Timotheus von Bock heeft de tsaar de dure eed gezworen altijd en over alles niets dan de waarheid te zeggen. Maar als hij Alexanderl een zeer openhartig memorandum zendt waarin hij het corrupte Russische regime aan de schandpaal nagelt, verdwijnt hij in de kerkers van de vesting Schlüsselburg. Zijn zwangere vrouw Eeva en haar broer Jakob, de verteller in het boek, blijven berooid achter zonder te weten waar Timotheus is opgeborgen. Na negen jaren staat tsaar NikolaasI Timotheus toe naar zijn landgoed terug te keren waar hij, tot aan zijn geheimzinnige dood in 1836, onder permanente bewaking het leven van een eregevangene leidt. Was hij een misdadiger, een gek of een revolutionair? In de traditie van Tolstoj en Thomas Mann is Kross erin geslaagd een historische roman te schrijven waarin, door een perfecte mengeling van werkelijkheid en fictie, een knap maar gruwelijk beeld ontstaat van het Balticum in de eerste helft van de negentiende eeuw. Maar meer nog dan een tijdsbeeld is het een roman die de tegenstelling vrijheid-knechting op beklemmende wijze schildert. Jaan Kross werd in 1920 in Tallinn, Estland, geboren. Hij is vice president van het verbond van Estlandse schrijvers. In 1990 werd hij voorgedragen voor de Nobelprijs voor literatuur. Jaan Kross weet als geen ander een universum van karakters en hartstochten te scheppen, waarin de menselijke drang naar vrijheid uiteindelijk zegeviert.' DIE ZEIT