De politiek der dingen

Techniek is een politieke factor van belang. De HSL, de Joint Strike Fighter, de Noord-Zuid lijn, het elektronisch patiëntendossier, kernenergie, ondergrondse CO2-opslag, slimme elektriciteitsmeters, kabinetten en bewindspersonen kunnen er over struikelen, politieke partijen kunnen met hun standpunten op deze dossiers kiezers trekken of juist van zich vervreemden. Nieuwe technieken die gewenst leken, creëren soms onverwacht nieuwe problemen die om een politieke oplossing vragen, zoals het waarborgen van privacy in het elektronisch patiëntendossier, de verspreiding van kinderporno via internet of het beheersen van het risico van het transport van gevaarlijke stoffen. Tegelijk helpt techniek bij het oplossen van vele politieke problemen. Techniek is dus zowel deel van het politieke probleem als ook deel van de politieke oplossing. inhoud Inleiding: de politiek der dingen Frits Bolkestein en Jeroen van den Hoven Racistische viaducten Langdon Winner over politiek en techniek Ilse Oosterlaken Slapende politiemannen Disciplinerende technologieën in het verkeer Katinka Waelbers Gewichtige keuzes Politiek en ethiek bij het ontwerp van auto's Anke van Gorp De Oosterscheldekering Een voorbeeld van waardenbewust ontwerpen Ibo van de Poel Sluisjes in Indonesië en India Irrigatietechniek als materialisatie van koloniale politiek Maurits Ertsen Gebouwen als fysieke en sociale constructies Cité de la Muette als voorbeeld Peter Kroes & Hugo Priemus Elektronische dossiers en echte kinderen Waarden en ict-systemen in de jeugdgezondheidszorg Ton Monasso Wie zoekt zal vinden? De politiek van zoekmachines op internet Philip Brey Splijtbare rechtvaardigheid Kernenergie en belangenconflicten tussen generaties Behnam Taebi Een blik in de baarmoeder De geboortepolitiek van de echoscopie Peter-Paul Verbeek Zorg op afstand De politiek van draagbare ECG-apparaatjes Nelly Oudshoorn De politiek van technische artefacten Een slotbeschouwing Jeroen van den Hoven en Ibo van de Poel